تبلیغات
تاریخ اسلام - علل تشیع مردم ایران و انواع شیعه
حقیت راستین

علل تشیع مردم ایران و انواع شیعه

نویسنده :عباس صفری
تاریخ:سه شنبه 5 بهمن 1395-11:41 ب.ظ

 

 

تشیع در میان مسلمانان شكل هاى گوناگون داشت. این شكل ها را مى توان در سه دسته خلاصه كرد:

الف. تشیع به معناى دوستى اهل بیت پیامبر (ع)

ب. تشیع اعتقادى

ج. تشیع سیاسى.

كسانى كه داراى یكى از این ابعاد سه گانه بودند، شیعه نامیده مى شدند هرگاه لفظ «شیعه» به كار برده شود، مقصود پیروان امام هستند. یكى از خصوصیات پیروان ایشان این است كه پس از آن حضرت (ع)، پیرو امام حسن مجتبى و پس از او امام حسین (ع) و نه فرزند ایشان مى باشند. بسیارى از اهل سنت، بر اساس روایاتى كه نقل كرده اند اهل بیت پیامبر را دوست مى دارند.

از میان اهل سنت، كسانى كه بر فضایل حضرت على (ع) و اولاد او تكیه مى كردند، شیعه نامیده مى شدند، گرچه از نظر فقهى، سیاسى و اعتقادى با شیعیان موضع موافق نداشتند. این گونه تشیع، دوستى با اهل بیت پیامبر (ع) نامیده مى شود. امام شافعى كه یكى از رهبران فقهى اهل سنت است، جزو این دسته از شیعیان مى باشد و اهل سنت او را متهم به رافضى كردند و او هم در جواب گفت: اگر محبت على (ع) و برترى دادن او بر دیگران رفض باشد، من رافضى ترین بندگان خدا هستم.

تشیع اعتقادى، به این معنا است كه پس از پیامبر اكرم (ص)، جانشین آن حضرت، امام على (ع) است و پس از آن حضرت، امامان یازده گانه جانشینان پیامبر هستند و احكام دین را باید از این امامان دوازده گانه فراگرفت و جز آنان هیچ كس مرجع دینى مسلمانان نیست. ابان بن تغلب (از اصحاب امام باقر و امام صادق (ع) مى گوید: شیعه كسانى اند كه وقتى مسلمانان در گفتار پیامبر (ص) اختلاف كنند، قول حضرت على (ع) را مى گیرند و هنگامى كه در گفتار آن حضرت اختلافى پیش آمد، گفتار امام جعفر صادق (ع) را مى گیرند.

تشیع سیاسى به این معنا است كه در تاریخ اسلام، گروهى بوده اند كه به مبانى اعتقادى شیعه اعتقاد نداشتند ولى در موضع گیرى هاى سیاسى از اهل بیت (ع) حمایت مى كردند و تحت رهبرى آنان، با ستمگران مبارزه مى كردند. این اطاعت نه از این جهت بود كه اهل بیت پیامبر را منصوب از جانب خدا بدانند، بلكه آنان را از همه شایسته تر مى دانستند. تشیع اعتقادى همواره دو نوع دیگر تشیع را به همراه دارد و در حقیقت تشیع كامل است ولى آن دو نوع چنین نیستند.

دوم- دلایل عمده نفوذ تشیع در دل مردم: دلایل عمده نفوذ تشیع در سرزمین هاى اسلامى و ایران عبارت است از:. 1 محبوبیت علویان در میان مردم (دلیل این محبوبیت، فضایلى بود كه از پیامبر اكرم (ص) درباره آنان نقل شده بود). 2 سجایاى علمى، اخلاقى و سیاسى علویان. 3 علاقه طبیعى مردم به آنان. 4 تدین فوق العاده علویان. 5 مظلومیت آنان. 6 جهت گیرى مثبت و اسلامى نهضت هاى شیعى در ضد حاكمان ظالم. سوم- نفوذ تشیع در ایران: باید به این نكته توجه كرد كه پیدایش تشیع در ایران، به صورت دفعى و ناگهانى نبود بلكه تشیع در ایران سیر تدریجى داشت. سیر تدریجى نفوذ تشیع در ایران، داراى مراحل زیر است:. 1 نفوذ تشیع در میان موالى ایران در عراق. 2 نفوذ تشیع در مناطق مركزى ایران همچون قم. 3 توسعه گرایش هاى شیعى با روى كار آمدن بنى عباس. 4 فتح طبرستان به دست علویان. 5 برپایى حكومت آل بویه. 6 نفوذ تشیع پس از حمله مغول ها. 7 روى كار آمدن دولت صفویه. بر این اساس، نمى توان براى نفوذ تشیع در ایران، یك عامل یا دو عامل ذكر كرد چون در هر دوره وضعیت خاص فرهنگى، سیاسى و اقتصادى حاكم بود. به عنوان مثال، ما نمى توانیم وضعیت روحى مردم در سال 16 هجرى قمرى را با مردمى كه یكصد سال بعد از آن زندگى مى كردند، یكسان بدانیم. مردمى كه در قرن پنجم هجرى قمرى زندگى مى كردند با مردمى كه در صدر اسلام مورد هجوم مسلمانان قرار گرفتند، برابر نیستند و داراى شرایط مختلف بودند و درباره آنان نمى توان داورى واحد كرد. اگر مردم ایران، روزگارى مورد هجوم بنى امیه بودند، روزگار هم بنى عباس را بر سر كار آوردند و زمانى حكومت مستقل تشكیل دادند و حتى حاكم بر بغداد شدند. روشن است كه این شرایط، یكسان نیست.

 (1) خدمات متقابل اسلام و ایران، صص، 15، 49 50 و 136

 

 



نوع مطلب : شبهات تاریخی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر