تبلیغات
تاریخ اسلام - مشهور ناشناس (قسمت اول)
حقیت راستین

مشهور ناشناس (قسمت اول)

تاریخ:شنبه 2 بهمن 1395-08:07 ب.ظ


ابوالفتوح رازی

تولد و نسب ایشان

ایشان در نیمه دوم قرن پنجم هجری در شهر ری در یکی از خاندان های علمی دیده به جهان گشود.[1] نسب ایشان حسین بن علی بن محمد بن احمد بن حسین بن احمد خزاعی نیشابوری است. به تصریح خود ایشان، جد اعلای وی، نافع بن بُدیل بن وَرقاء الخُزاعی است.[2] بدیل بن ورقاء بن عبدالغُرّى بن ربیعة بن جُزّى بن عامر بن مازن بن عَدِىّ بن عمرو بن ربیعه خزاعى بزرگ بنى خزاعه بود و در روز فتح مكه اسلام آورد.[3]

در ابتدا در نزد پدر که از علمای بزرگ آن دیار بود، به شاگردی نشست. از پدر ایشان به استاد علماء طائفه شیعه در عصر خودش تعبیر شده است.[4]

ابوالفتوح رازی یا ابوالفتوح خزاعی

نسب ایشان همان طور که بیان شد به اعراب باز می گردد، ولی مشخص نیست که اجداد ایشان در چه زمانی به ایران مهاجرت کرده اند؛ اما احتمالا در سده های یکم و دوم هجری صورت گرفته است. این خاندان در شهرهای نیشابور و سبزوار سکونت گزیدند تا آنجا که از این خاندان به سبزواری یاد شده است و همین سبب پذیرش زبان فارسی به عنوان گویششان گریدید. ابوالفتوح به صورت مکرر در تفسیر خود روض الجنان به زبان خود اشاره می کند.[5] از تاریخ برمی آید که جد دوم ایشان در ری سکونت داشته است و شاید دلیل سکونت وی نیز وجود زمینه مناسب و جاذبه های علمی در شهر ری بوده است.

علت مهاجرت به ری

در قرن چهارم هجری دولت آل بویه ظهور کرد که گرایشان شیعی داشتند و دامنه نفوذ آنان به قدری بود که از خلافت عباسی در آن دوران تنها نامی باقی مانده بود. ایران که تحت سلطه خلفای عباسی قرار داشت در این زمان زیر سلطه حسن یکی از برادران آل بویه قرار گرفت. مرکز خلافت او ری بود که اهمیت آن بعد از فوت دو برادر علی و احمد و بزرگ خاندان شدن حسن، دو چندان شد. شهر ری در زمان آل بویه در ایران مرکز سیاسی و فرهنگی در ایران بود و باعث رونق دانش و ادب در این شهر شد. صاحب بن عبّاد در زمان فخرالدوله به وزارت رسید و علمای زیادی را به این شهر دعوت کرد. از جمله شیخ صدوق که بنای حوزه علمی و حضور دانشمندان دیگر از جمله ابوبکر احمد بن حسین خزاعی نیشابوری جد ابوالفتوح رازی را در این شهر فراهم کرد. بعد از آن این خاندان در شهر ری ماندگار شدند.

 



[1]. درباره زمان ولادت و وفات ایشان اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما شاید بتوان تولد ایشان را قبل از سال 480 هجری دانست. یاداشت‏هاى قزوینى، ص 1481. البته در مورد ایشان گفته شده که از شیخ ابوعلی حسن بن محمد بن محمد بن حسن طوسی روایت کرده است؛ (مناقب، ج 1، ص 9؛ روضات الجنات، ج 2، ص 315؛ خاتمة المستدرك، ج 3، ص 79) و وفات شیخ ابوعلی در حدود سال پانصد هجری بوده است. (لسان المیزان، ج 2، ص 250) پس اگر ابوالفتوح رازى تنها آخرین سال حیات وى (سال پانصد هجرى) را درك كرده باشد و از او روایت نموده باشد و او را در آن سال، دستِ كم بیست ساله فرض كنیم، یقیناً تولد وى پس از سال 480 هجرى ممكن نیست روى داده باشد.

[2]. ایشان در سه موضع از تفسیر ایشان را نیای خود معرفی می کند. روض الجنان، ج 5، ص 148- 149 و ج 17، ص 354 و  ج 20، ص 440.

[3]. شهیدان اسلام در عصر پیامبر، ص 249.

[4]. الذریعة، ج 8، ص 234.

[5]. برای نمونه رجوع شود به تفسیرروض‏الجنان‏وروح‏الجنان، ج‏4، ص: 67.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر